Moskova Analistleri: "Büyük Çerkesya Nükleer Bir Savaştan Daha Mümkün"
Paul Goble, Window on Eurasia, 11 Aralık 2007
 |
Pek çok gözlemci Moskova her ne kadar tehditlerini tekrarlasa da buna Tiflis’le olan gerilimini kalıcı hale getirmemek ve bundan ziyade Saakashvili’nin Gürcistan başkanı olarak yeniden seçilmesini garanti etmemek için Abhazya ve Güney Osetya’yı tanıyarak cevap vereceği konusunda şüpheli. Fakat simdi bir uzman Kremlin’in hesaplarında daha ağırlık oluşturabilecek bir öneride bulunuyor- bağımsız bir Abhazya'nın Adige, Çerkes, Kabardey ve Sapsığları çekim alanına alarak daha büyük bir Çerkesya kurulmasına neden olarak Rusya Federasyonu'nun toprak bütünlüğünü tehdit edebilecek gerçek bir korku yaratabileceğini söylüyor. |
Yarım milyondan fazla nüfusuyla Karadeniz kıyı şeridinin önemli bir bölgesini kontrol altına alabilecek böyle bir devlet bölgede Rusya’nın çıkarlarına Gürcistan tehdidinden (Kuzey Kafkasya boyunca diğer etnik topululuklar üzerinde bir domino etkisi göstermedi) çok daha fazla tehdit yaratabilir. Bundan başka, böyle bir birleşmenin olması durumunda, muhtemelen sadece 2014 olimpiyatlarının yapılacağı Soçi yi içermekle kalmayacak ayrıca Türkiye, Ürdün, Avrupa ve ABD de yasayan 5-7 milyon güçlü ve bazı açılardan iyi iletişime sahip Çerkes Diasporası tarafından da desteklenebilir. Verilen bu ihtimaller, Rus başkentinde bazı kimselerin Abhazya konusundaki politikalar hakkında neden endişeli olabildiğini ve Dimitri Nersesov'un "Ayrılıkçılık Belası" (The Hydra of Seperatism) başlığıyla ele aldığı konunun tartışılmasını Duma’nın duruşuna rağmen anlaşılır kılıyor. Rus hükümeti riski anlayabiliyor... (http://www.globalrus.ru/opinions/784559/). Çok kısa bir sure önceye kadar, Moskova yetkilileri resmen Batinin Kosova'daki tutumuyla Rusya’nın tanınmayan devletler olarak adlandırılan 4 devlet olan Abhazya, Güney Osetya, Trandinester ve Nagarno Karabağ’ı tanıması için bir örnek yaratacağını tartışmaya açtılar. Eğer Batının Kosova’nın bağımsızlığının tanınması üzerine planlarını daha da ileriye götürürse bu tanınmayan devletleri tanıyabileceklerini söylediler. Fakat sonra Birleşik Devletler Sekreteri Condoleezaa Rice Washington'un Kosova’yı emsalsiz bir örnek olarak görmeye devam ettiklerini ve Rusya Federasyonu içindeki ayrılıkçı grupların kendilerine karşı yapılabilecekleri muhtemel başvuruları hoş karşılamayacakları sözünü verdi. Nersesov'a göre bu Rusya ya yapılan örtülü bir uyarı niteliğini taşıyor emsal oyununda birden fazla oyuncu olabilir. Bu açıklamadan sonra Moskovalı uzman hem başkan Putin'in hem de dışişleri bakanı Lavrov'un Portekiz de ki Avrupa Zirvesinde Kosova konusu konuşulurken ağız değiştirerek emsal teşkili konusuna her hangi bir vurgu yapmayıp devletlerin toprak bütünlüğünün yararına konuşmalar yaptıklarını söyledi. Bu değişiklik, Nersesov'a göre, Moskova Kosova tartışması Rusya Federasyonuna karsı kullanılabilecek bir örnek oluşturabileceğinden Moskova’nın Kosova konusundaki değişmez tutumuna da yansıdı. Bir tehlike durumunda Rus Hükümeti kendisini savunmak için belirli koşullar altında Abhazya ve Güney Osetya’nın Gürcistan’la yeniden birleşmesi konusunda desteklemeye istekli bile olabilir.. Şu anda, elbette, Çerkes halkının bağımsız bir Abhazya'yla birleşme çabaları "açık farazi bir tehdit", ancak Nersesov, Moskova’nın bu ihtimalden "gerçekleşme olasılığı bir nükleer savaşın çıkma olasılığından çok daha fazla olması nedeniyle" Rusya nin korkması gerektiğini soyluyor. Kelimelerde ki bu değişiklik Kosova'ya Batinin yaklaşım tarzı ve Moskova’nın tanınmayan devletlere karşı politikası arasındaki ilişkiler konusunda Rus yetkililere Rusya Federasyonunun toprak bütünlüğüne karşı ayrılıkçı meydan okumalar hakkında daha fazla endişelenmeleri fikrini veriyor. Gerçekten, bu bağlamda diğer bir işaret gecen hafta Rus Dışişleri Bakanlığının yaptığı tarihi açıklamada 28 Kasım Washington'daki İnguşetya konulu konferansta ilan edildi ve bölgeden temsilcilerin yaptıkları açıklamaları bulabileceğiniz link (http://www.rosbaltsouth.ru/2007/12/07/438417.html). Nersesov makalesini ispatlanması gereken daha çok merak uyandırabilecek bir şekilde sonuçlandırıyor: Kendi toprak bütünlüğünü koruyabilmek için, örneğin Tiflis'in Moskova'yla daha iyi ilişkiler kurması ve NATO'ya üye olma planından vazgeçmesi karşılığında Moskova’nın Abhazya ve Güney Osetya nin Gürcistan’a katılmaya zorlayabileceğini ileri sürüyor. Ve bu olasılık, Moskova’nın kendi sınırları için duyduğu endişenin bir yansıması olarak Batı’ya Kosova’nın bağımsızlığını tanıma konusunda daha az bir problem yaratabilir, fakat aynı zamanda Moskova tarafından yapılacak böyle bir dönüş Putin rejiminin sadece kardeşleri olan Sırpları değil Rusya nin çıkarlarını da sattığı seklinde algılayabilecek olan Rus milliyetçilerin öfkesini daha da arttırabilir. (Çeviri: Kafkasya Forumu ekibi) |
|